ستاد اقامه نماز استان زنجان
ارائه‌ي راهكارهايي براي تشويق دانش ‌آموزان به خواندن نماز و آموختن احكام (پريسا شالاني)
  صفحه اول -> مقالات تخصصی نماز
چاپ صفحه
ارسال صفحه براي دوستان
ارائه‌ي راهكارهايي براي تشويق دانش ‌آموزان به خواندن نماز و آموختن احكام (پريسا شالاني)1390-4-14

چكيده:
هيچ چيزي مثل نماز بيني شيطان را به خاك نمي‌مالد و او را خوار نمي‌كند، پس نماز بخوان و بيني او را به خاك بمال.                                              «حضرت امام مهدي (عج)»
عمده‌ترين فريضه‌ي مذهبي كه در فرآيند اجتماعي شدن، افكار، نگرش و رفتارهاي مذهبي كودكان و نوجوانان را تحت تأثير قرار مي‌دهد، نماز است. من هم به نوبه‌ي خود، به عنوان مجري طرح آموزش عملي نماز تمهيداتي را در نظر گرفتم. از جمله: تشكيل جلسه‌ي ديدار با اوليا، شركت در نماز جماعت آموزشگاه با دانش‌آموزان، استفاده از بانك امتياز براي تشويق بيشتر دانش آموزان، تهيّه‌ي دفتر احكام توسط دانش‌آموزان كه در نگهداري آن خيلي دقّت نمايند و هميشه به همراه داشته باشند.
از جمله محدوديت اين طرح، هم سو نبودن اعتقادات بعضي از خانواده‌ها با آموزش نماز و احكام در مدرسه يعني اينكه اگر اولياي نسبت به خواندن نماز و انجام واجبات ديني كوتاهي و كم توجّهي نمايند. تلاش آموزگار بي نتيجه مي‌ماند.
كليد واژه‌ها:
تربيت، بانك امتياز، طرح آموزش عملي نماز
 
مقدمه:
ركن عمده‌ي تربيت در دوره‌ي نوجواني و جواني تربيت ديني است. براي تربيت درست ديني دروني ساختن فريضه‌ي نماز در رفتارهاي نوجوانان و جوانان از طريق خانواده و مدرسه نقش عمده‌اي ايفا كند. اگر برپاي اين فريضه به صورت آگاهانه در مراحل بعدي زندگي استمرار پيدا كند، مي‌توان انتظار داشت كه جامعه از وجود افرادي شايسته و به كمال رسيده بهره‌مند شود. از آنجا كه نماز فريضه‌اي است كه روزانه در چند نوبت انجام مي‌شود. فرد نمازگزار با ذكر و ياد خدا و رعايت شرايطي كه براي اجابت آن لازم است. زمينه‌هاي تربيت فردي و تربيت اجتماعي را مهيّا مي‌سازد.
اهّميّت نماز به قدري مهم است كه قرآن بعد از ايمان، آن را متذكّر شده است. «يقيمون الصلوه». از اين جا به اهمّيّت نماز پي مي‌بريم زيرا يكي از پايه‌هاي دين شمرده شده است و در رأس همه‌ي عبادت‌ها نماز است. اسلام بدون نماز هرگز معنايي ندارد. نماز خودسازي است. قرآن عجيب سخن مي‌گويد: «اي اهل ايمان از نماز استمداد كنيد اگر شما مي‌خواهيد در اجتماع، يك مسلمان واقعي باشيد و مي‌خواهيد يك مجاهد نيرومند باشيد، بايد نمازخوان خالص و مخلص باشيد.»
عمده‌ترين فريضه‌ي مذهبي كه در فرايند اجتماعي شدن، افكار، نگرش و رفتارهاي مذهبي كودكان و نوجوانان را تحت تأثير قرار مي‌دهد، نماز است.
اگر ما بتوانيم نماز را به عنوان يك هنجار مذهبي در رفتار و كردار فرزندان خود دروني سازيم، قدم اساسي براي تربيت ديني آنها برداشته‌ايم. نماز در ايجاد و حفظ شخصيّت سالم مذهبي افراد نقش دارد و داراي اثرات مثبت اجتماعي است.
1- طرح مسأله:
در اوايل مهرماه سال 1389، در دومين جلسه‌ي شوراي معلّمان كه در آموزشگاه برگزار گرديد. خانم مدير، پس از توضيح و گفتگو درباره‌ي شرح وظايف، انتظارات اولياي مدرسه و تعيين نماينده‌ي معلّمان و ... ابلاغي را به تك تك همكاران دادند. عنوان ابلاغ‌ها اين بود، كه يكايك همكاران به عنوان مجري طرح آموزش عملي نماز در سال تحصيلي 90-89 در پايه‌ي مورد تدريس خود منصوب شده‌اند.
من هم به نوبه‌ي خود پس از دريافت ابلاغ مذكور، در كلاس به دانش‌آموزانم توضيحاتي دادم و از آنها خواهش كردم همكاري خيلي خوب و دوستانه‌اي با هم داشته باشيم. چون من در پايه‌ي پنجم تدريس مي‌كردم مي‌دانستم حتماً در اجراي اين طرح موفّق خواهم شد، امّا چگونه؟
2- روش كار و گزارش تجربه:
در خانه، درباره‌ي اين موضوع خيلي فكر كردم. بالاخره به نتايجي دست يافتم. نتايج خيلي خوب و مفيد.
1- در اسرع وقت، جلسه‌اي با اولياي دانش‌اموزان تشكيل دادم. (ديدار با اوليا) در اين جلسه موضوع ابلاغ و برنامه‌ي خواسته شده را مطرح نمودم. بسياري از اوليا (تقريباً همه)عكس‌العمل خوبي نشان دارند و از اين طرح استقبال فراواني نمودند. از ايشان در خواست نمودم به نماز و عبادات فرزندشان اهمّيّت بدهند. هر چند بعضي از خانواده‌ها بسيار مذهبي هستند و خودشان به اين امر واقف بودند. به هر حال از ايشان خواستم براي اقامه‌ي نماز به مسجد محلّه‌ي خودشان بروند. حتّي در مراسم‌هاي ديگر كه در مساجد برگزار ميشود شركت نمايند.
2- در آموزشگاه يك نمازخانه‌ي بسيار بزرگي وجود داشت. و يك روحاني پيش نماز (امام جماعت) بودند. ايشان، قيافه‌ي بسيار مهربان و آرامي داشتند. تقريباً همه‌ي دانش‌آموزان، وي را دوست داشتند و در صورت داشتن سوال در مورد نماز و احكام و ساير موارد بعد از اتمام نماز از ايشان مي‌پرسيدند.
3- از دانش‌آموزانم، خواهش كردم، روزنامه ديوار، بروشور، نقّاشي يا هر مطلبي كه درباره‌ي نماز و احكام باشد تهيّه كنند و به كلاس بياورند.
به آنها گفتم: «اگر اين كارها را انجام دهيد، در درس قرآن يا هديه‌ي آسماني (براي كار عملي) نمره‌ي بيست در نظر مي‌گيرم.»
از اين حرف من بچّه‌ها خيلي خوشحال شدند. در حقيقت «يك تير بود با دو نشان» هم بچّه‌ها فعّالتر مي‌شدند و هم اينكه يادگيري بهتر و پايدارتر مي‌شد.
4- تهيّه‌ي دفتر احكام توسط دانش‌آموزان و نوشتن كلّ اذكار نماز با معني و احكام در آن دفتر و همچنين كشيدن نقّاشي و نوشتن شعر و ... در آن دفتر.
5- در زنگ‌هاي قرآن و هديه‌ي آسماني، نماز و احكام را با آنها كار مي‌كردم. همكاري بچّه‌ها بسيار عالي بود. اول از آموزش اذن و اقامه همراه با معني شروع نمودم سپس حمد و سوره همراه با معني و به اين ترتيب كلبه‌ي اذكار نماز با معني و احكامي مربوط به نماز، وضو، تيمم، نماز آيات، وضوي جبيره‌اي، غسل، تقليد اصول دين، فروع دين و .... آموزش دادم.
6- براي اينكه براي نوشتن مطالب فرصت داشته باشم و وقت كلاس گرفته نشود. بعد از مدّتي (نوشتن چند مورد احكام در تخته سياه) خودم مطالب (احكام) را در ورقه مي‌نوشتم و آنها را در آموزشگاه تكثير مي‌كرديم، سپس برگه‌ها را به دانش‌آموزان مي‌دادم تا در دفترشان بچسباند و براي آن حاشيه بكشند. (تزيين نمايند).
7- در تاريخ 24/8/89 مديريت محترم آموزشگاه همراه با معاونت پرورشي (خانم سهامي براي بازديد به كلاسم آمدند دفتر احكام و روزنامه ديواري‌ها را مشاهده كردند. از كار بچّه‌ها بسيار خوششان آمد و كل كلاس را تشويق كردند. خانم سهامي از بچّه ها تشكر كردند چون هميشه در نماز جماعت آموزشگاه شركت مي‌كنند.
8- معاونت پرورشي آموزشگاه دفتر يكي از دانش‌آموزان را گرفت و به كلاس‌هاي ديگر برد و به دانش‌آموزان نشان داد. و توضيحاتي در مورد تهيّه‌ي دفتر احكام به آنها دادند. در ضمن همان اوايل سال من نحوه‌ي كارم (آموزش عملي نماز و احكام را) به يكي از همكارانم كه در پايه‌ي چهارم تدريس مي‌كردند توضيح دادم.
 
3- محدوديت‌ها و موانع (پيشنهادات)
براي آموزش نماز و احكام در سطح مدارس ابتدايي، اول بايد با خانواده‌اي دانش‌آموزان صحبت كنيم و از ايشان بخواهيم در خانه، فرزند خود را به نماز خواندن ترغيب و تشويق نمايند. اگر اوليا به نماز و واجبات ديني خدايي نكرده كم توجّه و يا بي توجّهي نمايند. تلاش آموزگار بي نتيجه مي‌ماند. پس بايد يك همكاري دو سويه بين اولياي دانش‌آموزان و اولياي مدرسه بخصوص آموزگار مربوطه برقرار گردد. استفاده از «بانك امتياز» براي تشويق ايجاد انگيزه روش مناسبي است. و از همه مهم‌تر از دانش‌آموزان بخواهيم هر تعداد جلد كتاب كه درباره‌ي نماز و احكام و بزرگان دين دارند به كلاس بياورند و به صورت امانت از آنها استفاده نماييم و در پايان سال به آنها بازگردانيم. (پس بدهيم). همراه شدن آموزگار مربوطه با دانش‌آموزانش براي شركت در نماز جماعت تأثيري بسزايي بر روي بچّه‌ها مي‌گذارد. همچنين مطالبي كه در كلاس ياد گرفتند، به خانواده‌ي خود انتقال دهند.

 


منبع:
عبدالله زاده، اژدر،(1385)، هدايت دانش‌آموزان به سوي نماز، ماهنامه‌ي تربيت، شماره‌ي 10 و 11، ص 31 و 16-15 .

 

عناوين
  صفحه اولاخبارفرهنگی و آموزشیكتابخانه تخصصي نمازآموزش تصويري احكامفراخوانها و مسابقاتمقالات تخصصی نماز معصومین (ع) و نمازنماهنگ و فيلم كوتاه نمازخاطرات و حكایات نماز سایت مراجع اعظامپيام ولايت جامع احاديث و روايات نمازآشنايي با ستاد اقامه نمازپرسش و پاسخ بزرگان و نمازشعر نمازآواي ملكوت ( صوتي)تدبر در قرآن اوقات شرعي پيوندهامناسبت هانماز در آیات و روایات قرآن كريم ( فلش)آئين نامه دولترسالت ستاد اقامه نمازكتابخانه ديجيتالي ويژه موبايلبرنامه ريزي، ارزيابي و نظارتآمار بازديدكنندگاناوقات شرعيسجاده نیاز كلیپپوسترصوتگالريدفتر ميهمانانتماس با ماجستجومدیریت
فرهنگی و آموزشی
» شیوه نامه برنامه های فرهنگی و آموزشی
مقالات تخصصی نماز
» تاثیر نماز بر سلامت روانی كودكان
» پرورش احساس مذهبی بخصوص نماز در كودكان و نوجوانان
» نماز يكي از علائم ايمان
» نماز وسيله محو گناهان
» نماز موهبتي الهي
معصومین (ع) و نماز
» امام زمان(علیه السلام) و نماز
» امام عسكري (علیه السلام) و نماز
» امام هادي(علیه السلام) و نماز
» امام جواد(علیه السلام) و نماز
» امام رضا (علیه السلام) و نماز
نماهنگ و فيلم كوتاه نماز
» نماهنگ بسیار زیبای نماز مقام معظم رهبری
» بوی خوش سیب5
» بوی خوش سیب4
» بوی خوش سیب3
» بوی خوش سیب2
خاطرات و حكایات نماز
» حكايت نماز عجيب يك دختر بچه
» دست‌هاي شعبان را كه نمازش را نشكست، شكستند
پيام ولايت
» نمودار پیام مقام معظم رهبری به نوزدهمین اجلاس سراسری نماز (مسجد اسلامی)
» پيام رهبر انقلاب به نوزدهمین اجلاس سراسری نماز (مسجد اسلامی)
» مقام معظم رهبری در دیدار با طلاب و فضلای غیر ایرانی: مغتنم شمردن نماز و انس داشتن با خدا
» صفات دوست ايماني : خاطره حضرت آيت‌الله خامنه‌اي از مرحوم آيت الله العظمي بهجت درباره نماز اول وقت
» بیانات در دیدار جمعی از مسئولان نظام :مقطع جدید تقرب به خدا
آواي ملكوت ( صوتي)
» نماز را اینطور بخوانیم
» نماز خوان ریاكار
» نماز نفرینت می كند
» دلت كجا بود؟
» ما و خاندان ما
اوقات شرعي
» اوقات شرعي به افق مراكز استانها
نماز در آیات و روایات
» نماز در آيات و روايات
قرآن كريم ( فلش)
» قرآن كريم ( فلش)
آئين نامه دولت
» آيين نامه هیئت دولت جمهوري اسلامي ايران
رسالت ستاد اقامه نماز
» رسالت، چشم انداز و اصول راهنمای ستاد
كتابخانه ديجيتالي ويژه موبايل
» راز نماز (براى جوانان )
» آخرين نماز سالار شهيدان
» نماز شب
» نقش نماز در شخصيت جوانان
» چهل قنوت در پيوند با مهدي موعود
آمار بازديدكنندگان
»

قسمت اداری
نام کاربري :
رمز عبور :
رمز عبور خود را فراموش کرده ايد؟

خبرنامه
  
اشتراک قطع اشتراک
 RSS